بیشتر زایمان‌ها، به‌ویژه زایمان اول، ساعت‌ها طول می‌کشد و فرصت کافی برای رسیدن به بیمارستان هست. اما گاهی دردها آن‌قدر تند پیش می‌رود که نوزاد پیش از رسیدن به بیمارستان، در خانه یا در ماشین به دنیا می‌آید. این اتفاق نادر است و در بیشتر موارد، زایمان‌های خیلی سریع بی‌دردسر پیش می‌روند و مادر و نوزاد حالشان خوب است. دانستن چند قدم ساده کمک می‌کند شما یا همراهتان در این لحظه آرام بمانید و کار درست را انجام دهید.

اول با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید

اگر فشار شدید و غیرقابل‌کنترلی برای زور زدن دارید، حس می‌کنید نوزاد در حال بیرون آمدن است یا سر نوزاد دیده می‌شود، دیگر وقت رانندگی به سمت بیمارستان نیست:

همان لحظه با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید و بگویید زایمان در حال انجام است. تلفن را روی بلندگو بگذارید تا کارشناس اورژانس قدم‌به‌قدم راهنمایی‌تان کند.
اگر در ماشین هستید، در جای امنی کنار جاده توقف کنید. رانندگی در این حالت هم برای مادر و هم برای راننده خطرناک است.
در خانه را باز بگذارید یا کسی را برای راهنمایی تیم اورژانس دم در بفرستید.
اگر کسی کنارتان نیست، از همسایه‌ها کمک بخواهید.

آماده کردن جا برای مادر

مادر در جایی گرم و تمیز دراز بکشد یا نیمه‌نشسته باشد، طوری که پشتش به بالش یا دیوار تکیه کند. روی تخت، زمین یا صندلی عقب ماشین هم می‌شود.
زیر مادر حوله، ملافه یا لباس تمیز پهن کنید و چند حوله‌ی تمیز و یک پتو برای نوزاد کنار دست بگذارید.
همراه دست‌هایش را با آب و صابون بشوید.
اتاق یا ماشین را گرم نگه دارید؛ نوزاد تازه‌متولدشده خیلی زود سرد می‌شود.
پاهای مادر را به هم نچسبانید و سعی نکنید جلوی زایمان را بگیرید.

هنگام بیرون آمدن سر نوزاد

مادر به‌جای زور زدن محکم، نفس‌های کوتاه و پشت‌سرهم بکشد تا سر آهسته‌تر بیرون بیاید.
سر نوزاد را نکشید. فقط کف دستتان را آرام زیر آن بگذارید و حمایتش کنید.
اگر بند ناف دور گردن نوزاد است و شل است، آرام آن را از روی سر رد کنید. اگر سفت است، به آن دست نزنید و طبق راهنمایی اورژانس عمل کنید.
معمولاً با انقباض بعدی، شانه‌ها و بدن بیرون می‌آیند. نوزاد لیز است؛ او را با دو دست و با احتیاط بگیرید.
ساعت تولد را به خاطر بسپارید.

بلافاصله بعد از تولد

نوزاد را فوراً با حوله‌ی تمیز خشک کنید، به‌ویژه سر و صورتش را، و حوله‌ی خیس را کنار بگذارید.
او را پوست‌به‌پوست روی سینه یا شکم مادر بگذارید و هر دو را با پتو یا لباس گرم بپوشانید. سر نوزاد را هم بپوشانید، اما صورتش باز بماند تا راحت نفس بکشد.
بیشتر نوزادان با خشک کردن گریه می‌کنند و نفس می‌کشند. اگر نوزاد نفس نمی‌کشد، پشتش را با حوله محکم‌تر مالش دهید، ترشحات دهان و بینی را با پارچه‌ی تمیز پاک کنید و فوراً به کارشناس اورژانس بگویید تا راهنمایی‌تان کند.
اگر نوزاد آماده بود، اجازه دهید سینه را بمکد؛ این کار به سفت شدن رحم و کم شدن خونریزی مادر کمک می‌کند.

بند ناف و جفت

بند ناف را نبرید و گره نزنید و جفت را نکشید. جفت معمولاً چند دقیقه تا نیم ساعت پس از تولد خودبه‌خود بیرون می‌آید. اگر پیش از رسیدن اورژانس بیرون آمد، آن را در یک کیسه یا ظرف تمیز بگذارید و کنار نوزاد نگه دارید، چون هنوز به او وصل است. منتظر تیم اورژانس بمانید تا مادر و نوزاد را برای معاینه و مراقبت به بیمارستان منتقل کنند؛ حتی اگر همه‌چیز خوب به نظر می‌رسد.

برای پیشگیری، اگر زایمان قبلی‌تان سریع بوده یا راه بیمارستان طولانی است، با ماما یا پزشک درباره‌ی زمان مناسب حرکت صحبت کنید و با شروع دردهای منظم زودتر راه بیفتید.

کدام نشانه‌ها را فوراً به اورژانس ۱۱۵ خبر بدهیم؟

در این حالت‌ها کارشناس اورژانس ۱۱۵ را فوراً در جریان بگذارید یا اگر تماس قطع شده، دوباره تماس بگیرید:

نوزاد نفس نمی‌کشد، بی‌حال است یا رنگش کبود یا رنگ‌پریده است.
اول باسن یا پاهای نوزاد بیرون آمده است.
بند ناف پیش از نوزاد از واژن بیرون آمده است.
خونریزی مادر زیاد است و بند نمی‌آید.
مادر احساس ضعف، سرگیجه یا بیهوشی دارد یا تشنج کرده است.
نوزاد زودتر از هفته‌ی ۳۷ به دنیا آمده است.